Linux Sistem Yönetimi ve Sunucu Hizmetleri Eğitimi
Linux Sistem Yönetimi ve Sunucu Hizmetleri Eğitimi
Eğitim Hakkında
Bu eğitim programı; giriş ve orta seviye Linux, Docker konteyner teknolojileri ile Samba ve MySQL Server hizmetlerini kapsamaktadır. İlk beş gün Linux sistem yönetimine, iki gün Docker'a ayrılmış; son gün ise Samba ve MySQL Server'ın işlendiği, tüm konuları tek senaryoda birleştiren bütünleşmiş uygulama günü olarak tasarlanmıştır. Katılımcıların eğitim sonunda gerçek sunucu ortamlarını kurup yönetebilecek pratik yetkinliğe ulaştırmayı hedefler.
Ön Koşul
Bu eğitim için temel bilgisayar ve ağ okuryazarlığı tavsiye edilmektedir.
Eğitim İçeriği
- Linux ve dağıtımlara hızlı bakış; eğitimde Ubuntu Server tercihi
- VirtualBox kurulumu ve Ubuntu Server 24.04 LTS sanal makinesinin oluşturulması
- Terminal ve kabuk kavramları; pwd, ls, cd, whoami, hostname
- FHS dizin hiyerarşisi: /etc, /var, /home, /usr, /tmp
- Dosya ve dizin işlemleri: cp, mv, rm, mkdir, touch, ln
- İçerik görüntüleme: cat, less, head, tail; man ve --help ile yardım alma
- Uygulama (Lab): Her katılımcının kendi sanal makinesine Ubuntu Server kurması, dizin yapısında gezinme ve dosya işlemleri alıştırmaları
- Arama ve filtreleme: find, grep, which; joker karakterler
- nano ve vim'in hızlandırılmış kullanımı
- Kullanıcı ve grup yönetimi: useradd, usermod, groupadd, passwd
- İzin modeli (rwx), chmod (sembolik ve oktal), chown, umask; sudo mantığı
- APT ile paket yönetimi: kurulum, kaldırma, güncelleme stratejisi
- Uygulama (Lab): Departman senaryosu; kullanıcı ve gruplar oluşturma, ortak dizin izinlerini yapılandırma, gerekli paketlerin kurulumu
- Süreç yönetimi: ps, top/htop, sinyaller, kill; ön plan / arka plan işleri
- systemd mimarisi; systemctl ile servisleri yönetme ve açılışta etkinleştirme
- Basit bir unit dosyası yazarak uygulamayı servise dönüştürme
- journalctl ile log inceleme; /var/log dizini ve logrotate
- Uygulama (Lab): Bir betiği systemd servisi olarak tanımlama, açılışta otomatik başlatma ve loglarını canlı izleme
- lsblk ve fdisk ile disk bölümleme; mkfs, mount / umount ve /etc/fstab
- LVM mantığına özet bakış; df / du ile kapasite analizi; tar ile arşivleme
- Ağ araçları: ip, ss, ping; netplan ile statik IP yapılandırması
- SSH: anahtar tabanlı kimlik doğrulama, scp ile dosya aktarımı
- UFW ile temel güvenlik duvarı kuralları
- Uygulama (Lab): Sanal makineye yeni disk ekleyip kalıcı bağlama; sanal makineye SSH anahtarıyla parolasız erişim ve güvenlik duvarı kuralları
- Değişkenler, tırnaklama, yönlendirme ve pipe kullanımı
- Koşullar (if/test), döngüler (for/while), fonksiyonlar, çıkış kodları
- cron ile görev zamanlama
- Günlük yönetimde sık kullanılan betik kalıpları
- Uygulama (Lab): Otomatik yedekleme betiği yazma ve cron ile zamanlama; disk, servis ve bellek durumunu raporlayan sistem sağlık betiği
- Konteyner ile sanal makine farkı; konteyner teknolojisinin avantajları
- Docker mimarisi: daemon, istemci, imaj, konteyner, registry
- Docker kurulumu ve kurulum sonrası ayarlar
- İmaj ve konteyner yaşam döngüsü: pull, run, ps, exec, logs, stop, rm
- Port yayınlama (-p), ortam değişkenleri (-e), Docker Hub ve imaj etiketleri
- Uygulama (Lab): Nginx ve benzeri hazır imajlarla konteyner çalıştırma, port yönlendirme, çalışan konteynere bağlanıp komut çalıştırma
- Dockerfile talimatları (FROM, RUN, COPY, CMD, EXPOSE) ve docker build
- İmaj katman mantığı ve boyut/verimlilik için iyi uygulamalar
- Volume ve bind mount ile kalıcı veri yönetimi; Docker ağları
- Docker Compose ile çoklu servisli uygulama tanımı
- Konteyner güvenliğine kısa bakış (imaj kaynağı, güncel tutma)
- Uygulama (Lab): Basit bir web uygulaması için imaj oluşturma; Docker Compose ile web + veritabanı yığınını tek komutla ayağa kaldırma
- Samba: SMB/CIFS protokolü, kurulum ve smb.conf yapısı
- Paylaşım tanımlama, smbpasswd ile kullanıcı yönetimi, Linux izinleriyle entegrasyon
- Katılımcı bilgisayarından (Windows/macOS/Linux) paylaşıma erişim
- testparm ile doğrulama ve sorun giderme
- MySQL: Kurulum ve mysql_secure_installation ile güvenli yapılandırma
- Veritabanı ve tablo oluşturma; temel CRUD sorguları (SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE)
- Kullanıcı oluşturma ve GRANT ile yetkilendirme
- mysqldump ile yedekleme ve geri yükleme
- Uygulama (Lab): MySQL yedeğinin cron betiğiyle otomatik alınması, Samba paylaşımı üzerinden ekibe sunulması ve genel değerlendirme
Kazanımlar
- Linux işletim sistemi temellerini öğrenerek dosya/dizin işlemleri, kullanıcı ve izin yönetimi, süreç ve servis kontrolü gibi temel komutları uygulayabileceksiniz.
- Disk, dosya sistemi ve ağ yönetimi konularında sanal makinelerde disk ekleme, SSH ile güvenli bağlantı kurma ve güvenlik duvarı yapılandırma becerisi kazanacaksınız.
- Bash betikleri ve otomasyon ile günlük yönetim görevlerini otomatikleştirecek, cron ile zamanlanmış görevler oluşturabileceksiniz.
- Docker temellerini öğrenerek konteyner mimarisi, imaj ve konteyner yaşam döngüsü, port yönlendirme ve veri yönetimi konularında uygulamalar yapabileceksiniz.
- Dockerfile ve Docker Compose kullanarak çoklu servisli uygulamalar geliştirecek, kalıcı veri yönetimi ve ağ yapılandırmalarını gerçekleştirebileceksiniz.
- Samba ve MySQL Server kurulum ve yönetimi ile dosya paylaşımı, veritabanı işlemleri, yedekleme ve geri yükleme süreçlerini uygulamalı olarak öğrenebileceksiniz.
Hedef Kitle
- Sistem yöneticiliğine adım atmak isteyenler ve BT destek uzmanları
- Sunucu tarafına geçiş yapmak isteyen yazılım geliştiriciler
- Kurum içi altyapı ekiplerini kısa sürede güçlendirmek isteyen kuruluşlar
Sertifika
Eğitimlerimize %80 oranında katılım gösterilmesi ve eğitim müfredatına göre uygulanacak sınav/projelerin başarıyla tamamlanması durumunda, eğitimin sonunda dijital ve QR kod destekli “BT Akademi Başarı Sertifikası” verilmektedir.
İlgili Kurslar
SEKTÖRÜN GÜVENDİĞİ ÇÖZÜM ORTAĞI
BT Akademi'yi tercih eden 4.000'den fazla kurum yanılmıyor.
